Pilot Spoorzone Omgevingswet

In de pilot Spoorzone ontwikkelen en toetsen we nieuwe manieren van samenwerking, geven we inhoud aan het begrip Programma en passen we het thema gezondheid toe in de praktijk.

De Spoorzone kent een forse dynamiek. Het gemengde gebied aan beide zijden van het spoor, met woonbuurten, industriële gebouwen en werklocaties als de Korte Noorderweg, Busremise Connexxion en de Liebergerweg, is volop in ontwikkeling. Door middel van een open planproces met alle stakeholders, wordt gewerkt aan een document met korte en lange termijn maatregelen.
De start is in postcodegebied 1221 (Geuzenbuurt, Electrobuurt, Kleine Driftbuurt). Een groot deel van de locaties waar plannen en initiatieven voor zijn, liggen immers in dit gebied. Daarnaast wordt door de buurtorganisaties nadrukkelijk gevraagd hier de prioriteit te leggen. Andere buurten volgen mogelijk later en uiteraard wordt ook Hilversum-breed gekeken of er vraagstukken zijn, die met de ervaringen opgedaan binnen de Spoorzone kunnen worden a

Spoorzone en de Omgevingswet

De leefomgeving staat in de Omgevingswet centraal en dus ook de mensen die in die omgeving wonen en werken. Inwoners krijgen meer ruimte om met eigen initiatieven te komen. Het beschermen van belangen van inwoners blijft een belangrijk uitgangspunt, maar het accent ligt op het uitdagen van inwoners om met initiatieven en plannen te komen. Hetzelfde geldt voor ondernemers, vastgoedeigenaren en maatschappelijke organisaties. In de Omgevingswet wordt dit ‘anders werken’ genoemd. Dit betekent concreet dat de wensen uit de samenleving en de ambities die overheden hebben op een goede manier samenkomen. We hebben het dan over planvorming, initiatieven en visievorming

Wat is een Programma

Ook het begrip Programma is een term die in de Omgevingswet wordt genoemd. In een programma formuleert de gemeente maatregelen voor een aspect van de leefomgeving of voor een bepaald gebied. Een programma is, anders dan bijvoorbeeld een omgevingsvisie, uitvoeringsgericht. Dat wil zeggen dat in een programma concreet uitvoering wordt gegeven aan beleidsdoelen, door middel van thematische of gebiedsgerichte maatregelen. Aan een programma is een monitoringsverplichting gekoppeld. In zo’n  programma wordt duidelijk benoemd wie waarvoor aan de lat staat.
In de Spoorzone wordt gesproken over een gebiedsagenda. Deze term is actiegerichter en dekt daarmee in de ogen van de partners de lading het beste.

Wat is het doel van de pilot

Inhoudelijk

De pilot moet duidelijk maken wat een ‘gebiedsprogramma’ inhoudt en of (en zo ja hoe) het ook voor andere buurten en wijken inzetbaar is. De ontwikkellocaties worden niet individueel bekeken, maar in samenhang. Ontwikkelingen op de verschillende locaties moeten meerwaarde hebben voor de straat, de buurt en de stad. Dat betekent dat ze bijdragen aan een versterkte omgevingskwaliteit. Dat kan op allerlei manieren. Bijvoorbeeld door het realiseren van meer groen, door hergebruik van industrieel erfgoed, door collectieve oplossingen te bedenken voor parkeren en bij te dragen aan een (verkeers)veiligere omgeving.

Procesmatig
Het programma wordt opgesteld in een interactief, open planproces. Dat is op dit schaalniveau nieuw. De gemeente voert de regie op dit proces, maar is daarnaast slechts één van de vele stakeholders. Om onze eigen rol goed te kunnen vervullen, wordt gebruikgemaakt van een neutrale, externe, gespreksleider.        

Gebiedstafel

Op 17 juli 2018 heeft de eerste Gebiedstafel plaatsgevonden. Tijdens deze brede bijeenkomst maakten meer dan 70 betrokkenen kennis met elkaar, kregen ze inzicht in elkaars positie en belangen, zijn gezamenlijk opgaven gedefinieerd, volgde prioritering en zijn vervolgafspraken gemaakt. De opgaven worden in de maanden september en oktober in 3 Werkplaatsen uitgewerkt. Tijdens een 2de Gebiedstafel worden de bouwstenen uit de Werkplaatsen vertaald naar een gebiedsagenda (Programma), waarbij we inhoud (wat willen we bereiken?) en strategie (hoe gaan we dat doen? wie is trekker?) combineren.

Participatie

Initiatiefnemers leren in de pilot om zelf vroegtijdig de omgeving bij de planvorming van hun idee te betrekken. Ze moeten daarbij verder kijken dan het eigen belang. Van de buurt wordt verwacht dat ze bereid is een actieve bijdrage te leveren en zich ook te verdiepen in andermans wensen en ideeën. Het creëren van een gelijkwaardig speelveld is een belangrijk begrip. De gemeente voert regie en zet in op een gezamenlijk planproces. In dit proces is de gemeente niet allesbepalend. De kaders zijn voor de gemeente vertrekpunt, maar niet heilig. De gemeente moet ook haar eigen inzet helder kunnen verwoorden en positie van college van B&W en gemeenteraad moeten duidelijk zijn.

Concrete resultaten

Het programma (gebiedsagenda) moet eind 2018 gereed zijn. Na vaststelling door de gemeenteraad is de uitvoering aan de beurt. Uit de pilot Spoorzone volgt ook een notitie, waarin de geleerde lessen worden vertaald naar aandachtspunten voor andere trajecten en gebieden.

Meer informatie

Meer informatie over de Spoorzone