Lokale Democratie

Paul van Ruitenbeek, raadsgriffier van de gemeente Hilversum, doet dit werk sinds 2003 en vanaf 2015 in de mediastad. Hij geeft leiding aan de organisatie die de gemeenteraad ondersteunt, de andere ‘support-divisie’ is actief voor het college van B en W. “Naast het feit dat ik dienstbaar ben aan de raadsleden, ben ik ook dienstbaar aan de lokale democratie.”
 

Dit betekent in de praktijk dat de raadsgriffier bewaakt of bestuurlijke processen zorgvuldig verlopen. “Zo moeten beleidsstukken op tijd worden aangeleverd. Als je dit pas op het allerlaatste moment doet, kan de raad zich niet goed voorbereiden. Ik geef de raadsleden ook een stemadvies bij bepaalde voorstellen. Wanneer er misschien sprake is van belangenverstrengeling.”

Hoe proberen jullie de kloof tussen de raad en inwoners te verkleinen?

“Ik denk dat sommige inwoners die drempel ervaren, maar als ik kijk naar de betrokkenheid bij het Hilversumse bestuur en de bijdragen van burgers, dan scoort Hilversum bovengemiddeld als het gaat om interesse in lokale politiek. Een goed voorbeeld is HOP 2040 (afkorting van Hilversum Omgevingsvisie Participatie 2040, red.) waarin we met wijkverenigingen de toekomstplannen uitstippelen. Juist daar zie ik hoe actief inwoners betrokken zijn. Waar ik mij op focus is: snappen mensen hoe het besluitvormingsproces bestuurlijk ‘werkt’? Zo geven wij een cursus politiek voor inwoners, verdeeld over 5 of 6 avonden, vaak samen met de gemeente Wijdemeren. Hoe werkt de gemeenteraad? Wanneer en hoe kun je stemmen? Op welke wijze functioneert het college? Politiek in de praktijk dus.”

Meediscussiëren

Nederland is verdeeld in bestuurslagen: Rijk, provincie, gemeente en waterschappen. “Mensen kunnen zich melden bij commissies over onderwerpen, maar zoiets als het komende vuurwerkverbod is een landelijk besluit. Daar gaat de gemeenteraad dus niet over. Voorheen hadden we ‘vuurwerkvrije zones’ die door het college van burgemeester en wethouders waren ingesteld en daarover kunnen inwoners dan wel discussiëren. Van vuurwerkverkopers tot bewoners.”

Via streaming van de commissie- of raadsvergaderingen op YouTube (aangekondigd op de gemeentelijke informatiepagina’s in de Gooi- en Eembode) en Bestuurlijke informatie (de online vergaderkalender, waar stukken overzichtelijk openbaar staan) toont de gemeente Hilversum openheid over de manier van werken van de gemeenteraad. Inwoners kunnen meekijken en inspreken bij commissievergaderingen, maar ook raadsleden aanspreken of burgerinitiatieven ontwikkelen. “De meeste mensen komen pas in actie als er iets gebeurt in de eigen achtertuin. Maar je kunt altijd invloed uitoefenen. Stuur een brief of bel met een ambtenaar. En de gemeente organiseert participatie-trajecten waarbij we bewoners uitnodigen om mee te praten. Tegelijkertijd maken veel mensen in het stemhokje een bewuste keuze voor een bestuurlijke vertegenwoordiger en denken: ik ben goed vertegenwoordigd, veel succes! Ook prima.”

Verschil maken

Steun krijgen voor beslissingen is heel belangrijk voor lokale politici en bestuurders. “Klopt. Als gemeente hebben we 2 taken. Een autonome rol - Wel of geen buurthuis? Leggen we dat zwembad of die sporthal aan? Geven we geld aan die welzijnsinstelling? - en ook een uitvoerende taak. We krijgen veel taken en verantwoordelijkheden vanuit het rijk. Zo zijn we gewoon verplicht om bijstand te geven. Voor de raad zijn vooral onderwerpen belangrijk waarmee leden lokaal ‘het verschil’ kunnen maken. Over het algemeen vinden linkse partijen dat de overheid een wat grotere rol mag spelen, terwijl partijen aan de rechterkant de overheid liever wat meer ‘op afstand’ zien.” Veel activiteiten van de overheid worden gefinancierd uit belastinggeld.

Hoog arbeidsethos

“Hilversumse raadsleden hebben een hoog arbeidsethos. Ze zijn zeer betrokken en willen oprecht iets betekenen voor ‘hun gemeente’. Raadsleden zijn goed geworteld, ze zijn echt ‘thuis’ in de Hilversumse samenleving. Omdat ze vaak ook actief zijn in eigen netwerken, van buurtvereniging tot business-borrels of bestuursfuncties bij sportclubs, zie je dat die infrastructuur al staat en raadsleden goed benaderbaar zijn.”
Van Ruitenbeeks voorganger had een ‘scan’ gemaakt over hoe het werkt tussen de gemeenteraad en het college van B en W. “Eén van de aanbevelingen was om een raadscommunicatieadviseur in te stellen. Dat is Liesbeth Michels. Zij vertelt voortdurend - ook via een Twitter-account - waarmee de raad bezig is. In de Gooi en Eembode geven we tekst en uitleg in de rubriek ‘Wist u dat?’ Ook in de aanloop naar verkiezingen zijn we actief, neem het lijsttrekkersdebat begin maart 2018 in Gooiland onder leiding van Felix Meurders. Op die manier bevorderen we de opkomst bij de verkiezingen. Het kan altijd beter, maar we zijn goed zichtbaar voor de inwoners. Hilversummers kunnen serieus meepraten. Dat hoort ook bij lokale democratie.”

Het bestuur van Hilversum

Hilversum telt 37 raadsleden die samen de gemeenteraad vormen. Zij zijn als gekozen afvaardiging van de Hilversumse bevolking het hoogste orgaan in de gemeente. De gemeenteraad stelt op hoofdlijnen het beleid van de gemeente vast en neemt alle beslissingen die voor de gemeente van belang zijn. Ook stelt ze de begroting vast en let  erop dat het huishoudboekje van de gemeente financieel gezond blijft. De huidige 37 raadsleden zijn voor 4 jaar gekozen. De eerstvolgende gemeenteraadsverkiezingen zijn op 16 maart 2022.

De raadsleden behoren tot 11 verschillende politieke partijen. Burgemeester Pieter Broertjes is voorzitter van de gemeenteraad, maar heeft geen stemrecht.

Het dagelijks bestuur van de gemeente Hilversum is het College van burgemeester en wethouders.

De voorzitter is Pieter Broertjes, sinds 2011 burgemeester van Hilversum en in 2017 voor 6 jaar herbenoemd. Daarnaast telt Hilversum 6 wethouders. Zij vertegenwoordigen de 4 politieke partijen die sinds de laatste gemeenteraadsverkiezingen in 2018 een coalitie vormen: : Hart voor Hilversum, D66, VVD en GroenLinks.

Als dagelijks bestuur is het college van B en W, waar ook de gemeentesecretaris deel van uit maakt, verantwoordelijk voor het uitvoeren van de besluiten van de gemeenteraad. Daarnaast voert het college ook wetten en regelingen uit van het Rijk en de Provincie.

Terug naar inhoudsopgave