Fabrikeur op reis

Al in de 17e eeuw waren in Hilversum vele weverijen. Het waren kleine bedrijfjes waarbij de leiding in handen lag van de eigenaar, de fabrikant, in Hilversum genaamd de fabrikeur. Hij regelde met zijn familie alles in het bedrijf; de inkoop van de grindstoffen, de opdrachten aan de spinners en wevers en de verkoop van de eindproducten. Voor het inkopen van de grondstoffen zoals wol en katoen, om de afzetmarkten aan te boren of te voorzien van nieuw producten en voor de aanschaf van nieuwe machines ging hij vaak op reis. In de tijd voor de aanleg van de spoorverbindingen in de tweede helft van de 19e eeuw en de komst van de auto’s was dit een hele onderneming.  Vanuit Hilversum kon hij naar de aanlegplaats van het Perk-Haanse-veer aan het einde van de Vaartweg om daar om de trekschuit naar Amsterdam te gaan. Vanuit Amsterdam nam hij vervolgens een zeilschip naar Engeland, Denemarken, Zweden of zelfs naar Rusland.  Voor het vervoer naar het huidige Duitsland nam hij de Postwagen van de Hamburger Post. Deze door paarden voortgetrokken wagens gaven een regelmatige verbinding met het achterland en in Naarden was een stopplaats. Deze reizen duurden lang en waren verre van comfortabel maar waren voor het bedrijf noodzakelijk. Door de contacten ontstond er wederzijdse handel vanuit Hilversum met vele plaatsen in West-Europa. 

In de Collectie Hilversum is een reiskoffer bewaard gebleven van waarschijnlijk de fabrikeur Hein Brouwer (inv.nr. 150167). In deze  grote kist met een afmeting van ca. 70x40x60 cm nam hij zijn kleding mee maar ook stalen en monsters van de producten die hij te koop had.

Om verwarring te voorkomen had hij op het deksel met nagels zijn initialen ingeslagen: H.B.  met het nummer 161. Dit nummer is vermoedelijk het nummer van zijn huis in Hilversum.

Het reizen met deze grote zware reiskoffers was in het verleden niet ongewoon. De vervoerders hielden er rekening mee. Nog tot de jaren zeventig van de vorige eeuw stonden  op de stations van de spoorwegen zogenaamde kruiers klaar om bagage van reizigers te verplaatsen. De fabrikeur zal zijn handen aan het verplaatsen van zijn kist niet vuil hebben gemaakt.

Ed van Mensch | Hilversumse Historische Kring Albertus Perk

Koffer