Eenmaal per maand ziet u hier foto’s met een beschrijving afkomstig uit het Streekarchief Gooi en Vechtstreek. Die beschrijving is niet volledig, maar u kunt zelf in het Streekarchief ook op zoek gaan naar de geschiedenis van Hilversum. Bent u bijvoorbeeld benieuwd naar uw huis of straat in vroeger tijden? Breng dan eens een bezoek. Honderden archieven en collecties liggen op u te wachten. Het Streekarchief Gooi en Vechtstreek zit in het Stadskantoor, Oude Enghweg 23; openingstijden ma. 9.00-13.00 uur, di. t/m vr. 9.00-17.00 uur ; website: www.gooienvechthistorisch.nl
Moderne (?) boevenvangers
Zo worden de politieagenten genoemd die zich op hun mountainbike
snel kunnen verplaatsen in gebieden die minder toegankelijk zijn
voor auto’s. In 1987 werd in Seattle, USA, het idee van
mountainbike-surveillance geboren. Ook in Nederland hadden de
politiekorpsen grote interesse voor de Bikepatrol. Pas in mei 2001
ging er een pilot van start in Den Haag. Daarna ging het snel met
de biketeams en op dit moment heeft elk korps zijn eigen team. Zo
ook de politie in Hilversum.
Bijschrift:
De rijwielbrigade in 1922. Vlnr: W. Geest, H.J. Meerman, J. van
Ravenzwaaij, N. v.d. Veen, L. Schmidtjes, D. v.d. Broek en E. de
Paepe. De laatste was meer bekend onder zijn scheldnaam Papie de
Ballenjatter. (Foto: Streekarchief Gooi en
Vechtstreek)
Te voet
Surveillance per fiets lijkt dus een nieuw fenomeen maar niets is
minder waar. Na de uitvinding van de luchtband in 1888 en het op de
markt brengen van de Humber safety bicycle in 1890 was de fiets
uitgegroeid tot een vervoermiddel dat in ieders bereik lag. Rond
1900 begon ook de Nederlandse politie de pluspunten van het rijwiel
in te zien. Surveillance deed men toen nog te voet en agenten
moesten vaak meer dorpen en gehuchten volgens een voorgeschreven
route controleren. De inzet van een fiets zou zodoende een enorme
tijdswinst opleveren. Er kwam zelfs een speciale functie van
rijwielagent, die men pas na een speciale training mocht
uitoefenen.
Geteld
In 1911 deed het rijwiel zijn intrede bij de Hilversumse politie.
Vijf fietsen werden toen bij plaatselijke leveranciers gehuurd. Die
fietsen bleken een uitkomst, maar vertoonden regelmatig technische
mankementen. Op 23 oktober 1914 werd door de commissaris van
politie, speciaal voor verkeersdoeleinden, een rijwielbrigade in
het leven geroepen. Weer twee jaar later werd de huur van de
rijwielen opgezegd en schafte men, bij wijze van proef, negen
fietsen aan. Toen het rijwielpark tot 21 fietsen was uitgegroeid,
verscheen er in de zomer van 1917 een dienstorder, waarin onder
meer stond dat de fietsen op het bureau moesten worden gestald en
dat ze enkele malen per dag moesten worden gecontroleerd en geteld.
Harley Davidson
In een rapport van 23 oktober 1921 aan het gemeentebestuur van
Hilversum gaf de commissaris nog eens aan wat het belang was van de
fietsbrigade: ”De gemeente bezit zeer weinig rechte wegen, zoodat
het surveilleerende personeel in den regel slechts een korten
gezichtkring heeft. Heeft de politieman niettegenstaande dit
beletsel toch een misdrijf of de overtreding gezien, dan nog is het
de overtreder mogelijk spoedig aan den hem te voet nazittende
politieman te ontloopen”. In hetzelfde rapport deed de
vooruitstrevende commissaris ook een voorstel om een motorrijwiel
met zijspan aan te schaffen ”om de recherche bij ernstige zaken met
den meesten spoed te kunnen doen optreden op de plaats des
misdrijfs en in het belang van het verkeer werkzaam te kunnen
zijn’. Het duurde hierna nog vijf jaar voordat de motor zijn
intrede deed. Dat was een Harley Davidson, model 1926 (kostprijs
fl. 1515,-). Op 7 maart 1929 kwam er een tweede motor bij.
Zijspan
Rond 1937 werd het motorpark van de Hilversumse politie uitgebreid
met enkele Harleymotoren met zijspan, en met een zogenaamde
overvalwagen. Dit was een gesloten bestelauto met achterin langs de
wand een houten bank. Het was een Ford V8 die door het personeel
‘De Victor’ werd genoemd. Er kwam ook een eigen garage bij het
bureau.
Massieve banden
In 1945 was er na de bevrijding van een goed georganiseerde politie
in Hilversum niet veel meer over. Men moest lopen of men reed op
een fiets met massieve banden. Van het Canadeze leger kocht men een
aantal Harleymotoren en ook werden er enkele tweedehands auto’s
aangeschaft. Vooral na 1971 motoriseerde het politiekorps van
Hilversum op grote schaal, er werden VW-kevers aangeschaft en er
kwamen Opels als surveillancewagens. De fiets verdween steeds meer
naar de achtergrond tot de komst van de biketeams.
De motorbrigade in 1938. Op en in de Harley Davidsons zitten vlnr
A. Huijgen, J. Schaaff, J. de Graaf, A.B.A. Meester, J.H. Karel,
D.J. ten Hove, E.F. Dost, J.H. Bos, L. Schmitjes, J.H. Krähe en H.
Hovenkamp. (Foto: Streekarchief Gooi en Vechtstreek)
