http://zoeken.gooienvechthistorisch.nl/publiek/detail.aspx?xmldescid=55454758
Eenmaal per maand ziet u hier foto’s met een beschrijving afkomstig uit het Streekarchief Gooi en Vechtstreek. U kunt daar zelf ook op zoek naar de geschiedenis van Hilversum. Bent u bijvoorbeeld benieuwd naar uw huis of straat in vroeger tijden? Breng dan eens een bezoek. Honderden archieven en collecties liggen op u te wachten. Het Streekarchief Gooi en Vechtstreek zit in het Stadskantoor, Oude Enghweg 23; openingstijden ma. 9.00-13.00 uur, di. t/m vr. 9.00-17.00 uur ; website: www.gooienvechthistorisch.nl
100 jaar
Voorstander
Het filiaal kwam er overigens niet zonder slag of stoot. Bij de
aanleg van een nieuwe wijk – de huidige Bloemenbuurt – ontstond bij
het bestuur van de Hilversumse leeszaal het plan om aan de Neuweg
een tweede leeszaal en bibliotheek te vestigen. Architect W. M.
Dudok die het plan voor de Bloemenbuurt maakte, was een groot
voorstander van een bibliotheekfiliaal op deze plek, maar in de
gemeenteraad waren er grote bedenkingen.
Dudok had in 1915 de opdracht gekregen om een nieuwe woonwijk te ontwerpen in het kader van de volkswoningbouw. Dit eerste gemeentelijke woningbouwcomplex was de wijk tussen Leliestraat, Bosdrift, Neuweg en Hilvertsweg. Dudok slaagde erin om binnen het beschikbare budget een fraaie wijk te ontwerpen met afwisselende huizen.
Twee woningen
In maart 1918 vroeg het bestuur van de Vereniging Openbare Leeszaal en Bibliotheek toestemming om twee woningen in het plan van Dudok te mogen veranderen in een leeszaal en bibliotheek. Voor deze ruimten aan de Neuweg wilde de vereniging 450 gulden per jaar huur betalen. Dit bedrag dekte ruim de huur van f 3,70 per week voor de woningen en de extra investeringen om een leeszaal en bibliotheek te realiseren. De raadcommissie van Openbare Werken antwoordde echter negatief. Zij kon zich in een tijd van grote woningnood niet verenigen met het onttrekken van twee woningen aan het totale plan van 187 woningen. Burgemeester en wethouders legden dit negatieve advies naast zich neer. Zij brachten het voorstel in de gemeenteraad. Na een langdurige en heftige discussie kreeg het filiaal met achttien stemmen voor en veertien tegen het groene licht van de raad.
Poortgebouw
De leeszaal en bibliotheek werden ondergebracht aan weerszijden en boven de boogvormige doorgang aan de Neuweg. Links in de doorgang lag het cursuslokaal en rechts het uitgiftelokaal. Boven deze ruimten en de poort was de leeszaal met meer dan vijftig zitplaatsen. In de gevel van het poortgebouw werd een fries aangebracht. Aan beide zijden van de naam op het fries verschenen stenen boekensteunen. Het aantal uitleningen groeide snel. In 1919 waren dit 17.924 titels, in 1922 35.591.
Censuur
Begin 1931 ontstond een felle strijd over bladen die in de leeszaal lagen. In de sociaal-democratische De Tribune verscheen een ‘godslasterlijk artikel’, waarop drie rechtse raadsleden verzochten om dit blad niet meer toe te laten. Dat weigerde het bestuur van de leeszaal. Daarop volgde een ruim vijf uurdurende discussie in de gemeenteraad met als resultaat dat het blad mocht blijven liggen in de leeszaal. Het bestuur had het blad echter al verwijderd. Noodgedwongen omdat anders de rijkssubsidie zou worden ingetrokken. Zonder deze bijdrage konden bibliotheek en leeszaal niet blijven bestaan.
Sluiting
In de jaren zeventig besloot het bestuur van de Openbare Leeszaal en Bibliotheek het filiaal aan de Neuweg te sluiten. B. en w. kozen in 1977 voor verbouwing tot twee woningen. Zo kregen de tegenstanders van de vestiging van de leeszaal bijna zestig jaar later alsnog hun zin. Bij de restauratie van het complex kwam de oude naam terug aan de voorgevel, ter herinnering aan de leeszaal van waaruit bijna zestig jaar lang cultuur is verspreid.
Interieur van de lees- en studiezaal in
de Openbare Leeszaal aan de Neuweg
circa 1920. (Foto: Collectie Publieke Werken,
Streekarchief)
http://zoeken.gooienvechthistorisch.nl/publiek/detail.aspx?xmldescid=55454793
Weetjes
In het begin was de bibliotheek toegankelijk voor personen van
18 jaar of ouder. De gehuwde vrouw had toestemming van haar
echtgenoot nodig om het lidmaatschap te verkrijgen. De houder van
het lidmaatschap was verplicht eventuele ziekten te melden om voor
ontsmetting van de boeken te kunnen zorgen.
Redactie
Het trappenhuis van de Openbare Leeszaal aan de Neuweg, circa
1920. (Foto: Collectie Publieke Werken, Streekarchief)
http://zoeken.gooienvechthistorisch.nl/publiek/detail.aspx?xmldescid=55454723
De gemeentelijke woningbouw, Openbare Leeszaal, architect Dudok, 1917. (Foto: Collectie Publieke Werken, Streekarchief)
http://zoeken.gooienvechthistorisch.nl/publiek/detail.aspx?xmldescid=55454861
